GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI TASLAĞI

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar

Amaç
Madde 1– Bu Kanunun amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun olarak belirlenen gelir politikasını uygulamak, vergi toplama maliyetleri ile idari giderleri en aza indirerek azami ölçüde vergileri ve diğer gelirleri toplamak, mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak, mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik ve etkililik esaslarına göre hizmet sunmak üzere, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.

Tanımlar
Madde 2– Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık : Maliye Bakanlığını,
b) Bakan : Maliye Bakanını,
c) Başkanlık : Gelir İdaresi Başkanlığını,
d) Başkan : Gelir İdaresi Başkanını,
e) Başkan yardımcısı : Gelir İdaresi Başkan Yardımcısını,
f) Merkez teşkilatı : Gelir İdaresi Başkanlığının merkez teşkilatını,
g) Taşra teşkilatı : Gelir İdaresi Başkanlığının taşra teşkilatını,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilat, Görev ve Yetkiler

Teşkilat
Madde 3– Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir.

Başkanlığın merkez teşkilatı ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluşur.

Başkanlığın merkez teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.

Görev ve yetkiler
Madde 4– Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bakanlık tarafından belirlenen Devlet gelirleri politikasını uygulamak,
b) Mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak ve hizmetlerini yerine getirmek,
c) Mükellef haklarının korunması ve mükellef ile idare ilişkilerinin karşılıklı güven unsuruna dayanması konusunda gerekli tedbirleri almak, bu konuda uluslararası gelişmelere paralellik sağlamak,
d) Başkanlığın bir bütün olarak kurumsal gelişimini sağlamak üzere süreç, performans ve yetkinlik yönetimi esaslarını uygulamak,
e) Görev alanına giren konularda iç ve dış dinamikleri öncü bir anlayışla izlemek ve bu yöndeki gelişmeleri uygulamalarına yansıtmak,
f) Mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda basılı veya elektronik ortamda bilgilendirmek,
g) Bakanlık tarafından belirlenecek Devlet gelirleri politikasına uygun mevzuat çalışmalarına yardımcı olmak,
h) Devlet alacaklarının tahsilini sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,
i) Vergilendirmeyle ilgili bilgileri toplamak ve bilgi işlem faaliyetlerini yürütmek,
j) Bakanlık Denetim Koordinasyon Kurulunun belirlediği temel politikalar ve stratejiler doğrultusunda vergi inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmek,
k) Mahalli idare gelirlerinin Devlet gelir sistemi ile uyumlu bir şekilde uygulanmasını sağlayıcı tedbirleri almak,
l) Devlet gelirlerini etkileyen her türlü kanun tasarı ve tekliflerini, vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,
m) Gelir mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, veri alışverişini gerçekleştirmek,
n) Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği yapmak,
o) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının kanunlar gereğince silinmesiyle ilgili işlemleri yapmak,
p) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.

Başkan
Madde 5– Başkan, Başkanlığın en üst amiri olup;
a) Başkanlığı mevzuat hükümlerine, hükümet programına ve Bakanlar Kurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetir.
b) Başkanlığın görev alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirir, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur, performans ölçütleri belirler, başkanlık bütçesini hazırlar, gerekli yasal ve idari düzenleme çalışmalarını yapar. Belirlenen stratejiler, amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine eder, izler ve değerlendirir.
c) Başkanlığın faaliyetlerini ve işlemlerini denetler, yönetim sistemlerini gözden geçirir, kurumun yapısı ile yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetir ve yönetimin geliştirilmesini sağlar.
d) Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarının belirlenmesinde katılımcı bir anlayışla üniversite, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği konusunda gerekli ortamı oluşturur.
e) Faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlar.

Başkan yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden doğrudan Bakana karşı sorumludur.

Başkan yardımcıları
Madde 6– Hizmetlerin yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak üzere üç Başkan Yardımcısı görevlendirilebilir. Başkan yardımcıları Başkana karşı sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ana Hizmet Birimleri

Ana hizmet birimleri
Madde 7– Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları,
b) Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı,
c) Tahsilat Daire Başkanlığı,
d) Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı,
e) Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı,
f) Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı,
g) Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.

Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları
Madde 8- Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıklarının görevleri şunlardır:
a) Vergiye gönüllü uyumun ve vergi bilincinin artırılması için gerekli çalışmaları yapmak,
b) Gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyici işlemlerle yönlendirmek,
c) Vergi düzenlemeleri ile ilgili olarak uygulamadaki sorunlar hakkında görüş bildirmek ve ortaya çıkan sorunları çözmek, tereddütleri gidermek,
d) Uygulamada mevzuattan kaynaklanan aksaklıkların giderilmesi için önerilerde bulunmak,
e) Her türlü iletişim araçları veya Başkanlığın birimleri vasıtasıyla basılı veya elektronik ortamda dağıtacağı çeşitli yayınlarla mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek,
f) Mükellefle her türlü iletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak,
g) Mükellef şikayetlerini değerlendirmek, karara bağlamak ve şikayetlerle ilgili gerekli tedbirleri almak,
h) Mükellefin vergi ve diğer yükümlülüklerle ilgili sorularını cevaplamak ve problemlerini çözmek amacıyla yeterli sayıda görevli bulundurmak ve bununla ilgili gereken altyapıyı hazırlamak,
i) Mükelleflere kanunların ve diğer ilgili mevzuatın adil ve eşit uygulanması ile bu konuda personeline gerekli eğitimin verilmesini sağlamak,
j) Vergi beyannameleri ve mükelleflerce kullanılacak formların şekil ve içeriği konusunda Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığına görüş bildirmek,
k) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Bu görevler, dolaysız vergiler, dolaylı vergiler, diğer vergiler ve büyük mükellefler için olmak üzere dört ayrı daire başkanlığı tarafından yürütülür.

Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı
Madde 9– Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanması ve sorunların çözümü konusunda ilgili birimlere görüş bildirmek,
b) Vergi Usul Kanunundan doğan idari görevlerin yerine getirilmesini sağlamak,
c) Vergi avukatlığı hizmetlerini geliştirmek ve uygulama birliğini sağlamak,
d) Merkezi uzlaşma komisyonunun sekreterya hizmetlerini yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Tahsilat Daire Başkanlığı
Madde 10– Tahsilat Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Amme alacaklarının süresinde ve kanunlara uygun bir şekilde tahsili için gerekli tedbirleri almak ve uygulanmasını sağlamak,
b) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulamasında kamu kurum ve kuruluşları arasında uygulama birliğini sağlamak,
c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanması ve sorunların çözümü konusunda ilgili birimlere görüş bildirmek,
d) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu alacaklarının taksitlendirme, tecil ve terkin işlemlerini yürütmek,
e) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının kanunlar gereğince silinmesine ilişkin işlemleri yapmak,
f) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı
Madde 11– Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık Denetim Koordinasyon Kurulunun belirlediği temel politika ve stratejiler doğrultusunda Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planını hazırlamak,
b) Vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,
c) Vergi inceleme ve denetim sonuçlarını izlemek, değerlendirmek ve istatistikler oluşturmak,
d) Vergi kaçakçılığı ile mücadele etmek ve bu konuda gerekli tedbirleri önermek ve çalışmaları yapmak
e) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak vergi inceleme ve denetimlerinin gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri ile vergi denetmenleri ve yardımcıları tarafından yerine getirilmesini sağlamak,
f) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri ile vergi denetmenleri ve yardımcılarının Başkanlıkça belirlenecek görev yerlerinde çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esasları belirlemek,
g) Vergi denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konudaki görüş ve önerileri Başkana sunmak,
h) Vergi denetim ve incelemelerinde kullanılacak bilgileri tespit ve ilgili birimlerden temin etmek suretiyle vergi inceleme elemanlarının kullanımına sunmak,
i) İhbar ve şikayetleri değerlendirmek,
j) Görev alanı ile ilgili olarak Başkanlıkça verilecek konularda araştırma ve incelemeler yapmak, önerilerde bulunmak,
k) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı
Madde 12– Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın görev alanına giren konularda, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak ve tereddütleri gidermek,
b) Tek düzen hesap planı ve mali tablolara ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,
c) Muhasebe standartlarının belirlenmesine ilişkin çalışmalara katılmak ve görüş bildirmek,
d) Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun ve Vergi Konseyinin sekreterya hizmetlerini yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı
Madde 13– Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Vergi mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak Başkanlığın taşra birimleri arasında koordinasyon ve uygulama birliğini sağlamak,
b) Başkanlığın taşra teşkilatının görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelik ve yönergeleri, diğer dairelerle işbirliği yapmak suretiyle hazırlamak ve uygulanmasını izlemek,
c) Taşra birimlerinin kuruluşuna ilişkin işlemleri yürütmek,
d) İdare ve mükelleflerce kullanılacak belge ve formlar ile vergi beyannamelerini düzenlemek,
e) Mükellefiyet, vergilendirme, denetim ve risk analizine yönelik her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak ve işlemek,
f) Yönetime vergilendirme, denetim, planlama ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele konularında standart veya anlık sorgulama raporlarını hazırlamak,
g) Kurumsal veri tabanının oluşturulması ve ulusal veri tabanıyla entegrasyonunu sağlamak,
h) Kurum içi ve mükellefle her türlü iletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli bilgi işlem sistemlerini kurmak, teknolojik gelişmelere uygun bir şekilde geliştirmek ve bilişim faaliyetlerini yürütmek,
i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Dış İlişkiler Daire Başkanlığı
Madde 14– Dış İlişkiler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Uygulamaya ilişkin uluslararası vergi ilişkilerini yürütmek ve bu kapsamla sınırlı ikili veya çok taraflı anlaşmalarla ilgili işlemleri yapmak,
b) Devlet gelirlerine etkisi olan her türlü uluslararası anlaşma tekliflerini vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,
c) Avrupa Birliği ile vergi uygulamasıyla ilgili ilişkileri yürütmek ve Türk vergi sisteminin Birliğin vergi sistemine uyumuna ilişkin çalışmalara katkı sağlamak,
d) Uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği yapmak ve bu çerçevede eğitim faaliyetlerini yürütmek,
e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Danışma Birimleri

Danışma birimleri
Madde 15– Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:
a) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı,
b) Hukuk Müşavirliği,
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri.

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Madde 16- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak,
b) Başkanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek izlemek, değerlendirmek, sürekli gelişim önerilerinde bulunmak ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek,
c) Başkanlık bütçesini stratejik plana ve yıllık hedeflere göre hazırlamak; Başkanlık faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek,
d) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışlarını çıkarmak, iş verimliliğini artırmaya yönelik öneriler geliştirmek,
e) Başkanlığın faaliyetleriyle ilgili bilgi ve verileri toplamak, yönetim, hizmetlerin geliştirilmesi ve performansa yönelik olarak analiz yapmak, yorumlamak ve yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak,
f) Başkanlık üst yönetiminin iç denetime yönelik işlevinin etkililiğini ve verimliliğini artırmak için gerekli hazırlıkları yapmak,
g) Başkanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri incelemek ve bu konuda gerekli kriz yönetimi planını hazırlamak, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak,
h)Yapılacak yeni düzenlemeler ve ihdas edilecek birimler için düzenleyici etki analizi yapmak,
i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Hukuk Müşavirliği
Madde 17– Hukuk Müşavirliği aşağıdaki görevleri yapar:
a) Başkan, Başkanlık birimleri ve bakanlıklar tarafından gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile diğer hukuki konular hakkında görüş bildirmek,
b) Başkanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,
c) 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak, taraf olduğu idari davalarda Başkanlığı temsil etmek veya Başkanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen davaları takip ve koordine etmek,
d) Vergi ve diğer kamu gelirleri ile ilgili kanunların uygulanmasından doğan ihtilaflardan kaynaklanan davaların yetkili mercilerde vergi avukatları vasıtasıyla takip ve savunmasının yapılmasını sağlamak,
e) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri
Madde 18– Basın ve halkla ilişkiler ve tanıtımla ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre yapılacak bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekilde sonuçlandırmak üzere bir adet Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri görevlendirilebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Yardımcı Hizmet Birimleri

Yardımcı hizmet birimleri
Madde 19– Başkanlığın yardımcı hizmet birimleri şunlardır:
a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı,
b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.

İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı
Madde 20– İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın insan gücü politikası ve planlaması konusunda çalışmalar yapmak ve tekliflerde bulunmak,
b) Başkanlık personelinin atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek,
c) Başkanlık personelinin mesleğe giriş, yeterlik ve görevde yükselme sınavlarına ilişkin işlemleri yürütmek,
d) Başkanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek,
e) Personelin görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak ve uygulamak,
f) Görev alanına giren konularda Bakanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,
g) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Madde 21– Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama, bakım ve onarım, arşiv, sağlık ve benzeri her türlü idari ve mali hizmetlerini yürütmek,
b) Taşınır ve taşınmaz mal kayıtlarını tutmak,
c) Basılı kağıtlar ve malzemenin temini ile yayın faaliyetleriyle ilgili hizmetleri yürütmek,
d) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek,
e) Görev alanına giren konularda Bakanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,
f) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

ALTINCI BÖLÜM
Taşra Teşkilatı

Taşra teşkilatı
Madde 22– Başkanlığın taşra teşkilatı, ekli (II) sayılı cetvelde gösterilen gelir idaresi bölge müdürlüklerinden oluşur.

Bölge müdürlüklerinin kuruluş yerleri, sayıları ve kapsadıkları illere ilişkin değişiklikler Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bunlara bağlı birimlerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Bölge müdürlüğü
Madde 23– Bölge müdürlüğü; yetki bölgesi dahilinde vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin tarh, tahakkuk, tahsil, terkin, tecil ve muhasebe işlemlerini yapmak, vergi uygulamalarını geliştirmek ve iyileştirmek, mükelleflere kanunların uygulanması ile ilgili görüş bildirmek, mükellefi hakları konusunda bilgilendirmek ve uygulamalarında mükellef haklarını gözetmek, mükellef hizmetleri ile bilgi işlem, istatistik, bilgi toplama, eğitim, satın alma, kiralama, vergi denetimi, uzlaşma ve benzeri görevleri ve işlemleri yürütmekle görevli ve yetkilidir.

Bölge Müdürü; bölge müdürlüğünün amiri olup, yetki bölgesindeki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesinden ve izlenmesinden, vergi inceleme ve denetimleri ile kendisine bağlı birimlerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerinden, mükelleflere kanunların uygulanmasına ilişkin görüş bildirilmesinden, mükellef haklarının gözetilmesinden, faaliyetleri hakkında Başkanlığın bilgilendirilmesinden, kanunlara aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından ve emrine atanan personelin özlük işlemlerinin yürütülmesinden sorumludur.

Bölge müdürlüğünce yapılacak ödemelere ilişkin harcama yetkisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Başkanlıkça kısmen veya tamamen bölge müdürüne devredilebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM
Yetki ve Sorumluluk

Yöneticilerin sorumlulukları
Madde 24– Başkanlığın her kademedeki yöneticileri görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.

Yetki devri
Madde 25– Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla, yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri uygun araçlarla ilgililere duyurulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler

Atama
Madde 26– Başkanlıkta; başkan yardımcıları, daire başkanları ve bölge müdürleri Bakan tarafından atanır. Diğer personelin atamaları ise Başkan tarafından yapılır. Başkan bu yetkilerini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devredebilir.

Başkan kadrosuna atanmak için; hukuk, iktisat, maliye, işletme ve yönetim bilimi alanlarında en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş olup, Başkanlıkta daire başkanı veya üstü görevlerde en az üç yıl bulunmuş ya da kamuda veya özel sektörde en az onbeş yıllık üst düzey yöneticilik deneyimine sahip olmak gerekir.

Başkan yardımcısı, daire başkanı ve bölge müdürü kadrolarına atanacakların; hukuk, iktisat, maliye, işletme ve yönetim bilimi alanlarında lisans düzeyinde yüksek öğrenime sahip ve Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş, Başkanlıkta en az üç yıl fiilen çalışmış ya da maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olması gerekir.

Teknik hizmetler sınıfındaki kadrolara atanacaklarda; görevlerinin gerektirdiği öğrenim şartı aranır, Başkanlıkta asgari çalışma yılı şartı aranmaz.

Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatında görevlendirilecek personelin atama, yer değiştirme, görevde yükselme usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Denetim elemanı, uzman personel ve vergi avukatı çalıştırılması
Madde 27– Gelirler kontrolörleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe stajyer gelirler kontrolörü olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Gelirler kontrolörlerinin mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi denetmenleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe vergi denetmen yardımcısı olarak alınırlar, en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar vergi denetmenliğine atanırlar. Ayrıca, vergi denetmenleri en az üç yıl üst üste doksan ve üstü sicil puanı almak ve otuzbeş yaşını doldurmamış olmak şartıyla, açılacak gelirler kontrolörlüğü yeterlik sınavlarından birine katılabilir ve başarılı olmaları halinde gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Vergi denetmenleri bölge müdürlüğü emrinde çalıştırılırlar. Vergi denetmenlerinin mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanları; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe devlet gelir uzman yardımcısı, vergi istihbarat uzman yardımcısı ve gelir uzman yardımcısı olarak alınırlar, en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar durumlarına uygun devlet gelir uzmanlığı, vergi istihbarat uzmanlığı veya gelir uzmanlığına atanırlar. Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanlarının mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi avukatları; 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen temsil yetkisini haiz olup, Başkanlığa bağlı birimlerin taraf olduğu davalarda ilgili birimleri vekil sıfatıyla tüm yargı mercilerinde temsil ederler. Vergi avukatları bölge müdürlüğü emrinde çalıştırılırlar. Vergi avukatlarının çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Kadrolar
Madde 28– Ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki Maliye Bakanlığına ait cetvelden çıkarılmış ve ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Gelir İdaresi Başkanlığı olarak eklenmiştir.

Atıflar ve yetkiler
Madde 29– Diğer mevzuatta Gelirler Genel Müdürlüğüne yapılmış olan atıflar Gelir İdaresi Başkanlığına, Gelirler Genel Müdürüne yapılmış atıflar Gelir İdaresi Başkanına, Bölge Müdürlüğünün kurulduğu yerler bakımından, Başkanlığın görev alanına giren konularda mülki idare amirlerine, mahallin en büyük memuruna, defterdara, defterdarlığa ve vergi dairesi başkanına yapılmış atıflar ilgisine göre bölge müdürüne ve müdürlüğüne; gelir müdürlüğüne, vergi dairesi müdürü ve müdürlüğüne, mal müdürü ve müdürlüğüne yapılmış atıflar ilgisine göre bölge müdürlüğü ile ilgili müdürüne; vergi kontrol memuruna yapılmış atıflar ise vergi denetmenine yapılmış sayılır.

Eklenen hükümler
Madde 30– 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (c) bendine “Diyanet İşleri Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanı,”,(f) bendine “Diyanet İşleri Başkan Yardımcıları ile Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkan Yardımcıları,”, ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “2. Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında” bölümüne “Devlet Planlama Teşkilatı Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi),” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanlığı Daire Başkanı,” ve “Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanlığı Bölge Müdürü,” ibareleri eklenmiş,
b) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “1. Başbakanlık ve Bakanlıklarda” bölümünde yer alan “Gelirler Bölge Müdürü, Vergi Dairesi Başkanı,” ve “4. Başbakanlık ve Bakanlıklarda” bölümünde yer alan “Bilgi İşlem Merkezi Müdürü (Maliye Bakanlığı Bölgede), Vergi İstihbarat Müdürü (Maliye Bakanlığı), Vergi Müdürü (Maliye Bakanlığı),” ibareleri ilgili bölümlerden çıkarılmıştır.

Madde 31– a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına “Başbakan Başmüşavirliklerine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanı,” ibaresi eklenmiş,

b) Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/A maddesine “a) Gelir İdaresi Başkanlığı,” bendi eklenmiş ve mevcut (a), (b), (c) ve (d) bentleri (b), (c), (d) ve (e) olarak teselsül ettirilmiş,

c) 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (II) sayılı cetvele “Müsteşar ve Yardımcıları (Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri ve Yardımcıları dahil)” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanı” ibaresi eklenmiş,

d) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvele “56- Gelir İdaresi Başkanlığı” ibaresi eklenmiştir.

Kaldırılan hükümler
Madde 32– 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 2 nci maddesinin (e) bendinde yer alan “uygulamak ve devlet gelirlerini tahsil etmek,” ibaresi,
b) 8 inci maddesinin (d) bendi,
c) 9 uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları,
d) 12 nci maddesi,
e) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi,
f) 43 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan “Gelirler,”, (b) bendinin (1) numaralı alt bendindeki “Gelirler Genel Müdürlüğünde Devlet Gelir Uzmanı,”, (2) numaralı alt bendindeki “Gelir Uzmanı,”, (4) numaralı alt bendindeki “Gelirler Genel Müdürlüğü,” ve “Devlet Gelir Uzmanlığı,”, (5) numaralı alt bendindeki “Gelir Uzmanı,” ibareleri ile (c) bendinin birinci paragrafı,
g) Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri,
h) Ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
i) Ek 12 nci maddesinin birinci fıkrasındaki “gelir” ibaresi,
j) Ekli (I) sayılı cetvelinin “Ana Hizmet Birimleri” bölümünde yer alan “4- Gelirler Gn. Md.” İbaresi,
k) “Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelirler Bölge Müdürlüklerinin Merkezleri ve Kapsadığı İller” başlıklı ekli (3) sayılı cetveli,
ile diğer kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1– 1/6/2004 tarihi itibarıyla Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına ait taşınır mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlardan fiilen Gelirler Genel Müdürlüğü, gelirler bölge müdürlükleri ve defterdarlık gelir birimlerince kullanılanlar ve bu idarelerde fiilen görev yapan personel ile Bakanlığa ait her türlü hak ve yükümlülüklerden Gelirler Genel Müdürlüğünü ilgilendirenler hiçbir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatına devredilmiş ve taşınmaz mallar ise tahsis edilmiş sayılır.

Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatı bu Kanun esaslarına göre kısmen veya tamamen yeniden düzenleninceye kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut kadroların kullanımına devam olunur.

Başkanlığın 2004 mali yılı harcamaları 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 17 nci maddesinin (a) fıkrasının (8) numaralı bendine istinaden yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Bakanlığın 2004 yılı bütçesinde yer alan Gelirler Genel Müdürlüğüne ait ödeneklerden karşılanır.

Bu Kanunun uygulanmasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ile taşınmaz malların tahsisi ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeye Bakan yetkilidir.

Geçici Madde 2- Bu Kanunla yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerden bu Kanunda öngörülen şartları taşıyanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın durumlarına uygun yeni kadrolara atanmış sayılır.

Bu Kanuna göre kadro ve görev unvanları değişen yahut kaldırılan veya gerekli şartları taşımayan personel durumlarına uygun boş kadrolara en geç bir yıl içinde atanır ve atama işlemi yapılıncaya kadar Başkanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin, atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarının, eski kadrolarına bağlı olarak en son aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.

Geçici Madde 3- Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Başkan ve başkan yardımcısı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı ve üstü görevlerde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta genel müdür yardımcısı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde en az onbeş hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak ya da kamuda veya özel sektörde en az onbeş yıllık üst düzey yöneticilik deneyimine sahip olmak,
b) Gelir idaresi daire başkanı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta daire başkanı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde en az oniki hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak,
c) Gelir idaresi bölge müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Gelirler Genel Müdürlüğünde şube müdürü, gelirler bölge müdürü, vergi dairesi başkanı veya defterdarlık kadrolarında en az üç yıl çalışmış olmak veya Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak,
d) Müdür ve şube müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde şube müdürü, vergi dairesi müdürü, gelir müdürü veya takdir komisyonu başkanı kadrolarında çalışmış olmak veya Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş devlet gelir uzmanı olmak.

Bakanlık hazine avukatlarından talepte bulunanlar arasından Başkanlıkça uygun görülenler vergi avukatlığına atanabilirler.

Başkanlığın merkez veya taşra teşkilatı kadrolarında görev yapan ve son üç yılda olumlu sicil almış olan personel, yaş şartı hariç Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar Hakkında Yönetmelik ile Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelir Uzmanlığı Görev, Çalışma ve Atama Yönetmeliğindeki şartları taşımaları kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş yıl içinde açılacak özel sınavlardan en fazla ikisine girme hakkına sahiptir. Bu sınavı kazananlar gelir uzman yardımcısı olarak atanırlar.

22/7/1998 tarihi itibariyle vergi denetmeni veya yardımcısı kadrosunda bulunup bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen bu kadrolarda çalışanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde açılacak özel yeterlik sınavlarına en fazla iki kez katılabilirler.

Geçici Madde 4- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Geçici Madde 5– Başkanlığın bölge müdürlüklerinin kurulup faaliyete geçeceği tarihe kadar; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri uygulanmaya devam olunur ve bu maddelere göre gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlık gelir birimleri faaliyetlerine devam eder. Bu Kanunla kurulan birimlere veya personele verilen görev ve hizmetler, daha önce bu görev ve hizmetleri yapmakta olan birimler veya personel tarafından yapılmaya devam edilir.

Geçici Madde 6- Gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlığa bağlı gelir birimlerinden bu Kanunla kurulan bölge müdürlüklerine devrolan personel, bölge müdürlükleri bütün fonksiyonlarıyla faaliyete geçene kadar 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddelerinde öngörülen görev, yetki ve sorumlulukları kullanırlar.

Geçici Madde 7- Başkanlığın çalışmaları ve uygulamaları ile yönetim sistemini on yıl süreyle stratejik plan ve hedefler açısından gözlemlemek ve istişari tavsiyelerde bulunmak üzere Bakanlık bünyesinde İzleme Komitesi kurulur. Komite Bakanın başkanlığında, bakanlık müsteşarı, gelir idaresi başkanı ve vergi konseyi başkanı; vergi uzmanlığı, makro ekonomi uzmanlığı, yönetim uzmanlığı, bilgi teknolojisi uzmanlığı, insan kaynakları uzmanlığı ve halkla ilişkiler uzmanlığı alanlarında en az onbeş yıl deneyime sahip kamu kesimi dışındaki kişiler arasından Bakan tarafından seçilen birer üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. İzleme komitesinin üyelerinin görev süreleri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir. İzleme Komitesinin sekreterya hizmetlerini Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı yürütür.

İzleme Komitesinin başkan ve üyelerinden; uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ve ayda iki toplantıyı geçmemek üzere, her toplantı günü için damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı ödenir.

Yürürlük
Madde 33– Bu Kanun yayımını izleyen altıncı ayın sonunda yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 34– Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

EK: (I) SAYILI CETVEL

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI

Başkan Başkan Yardımcıları Ana Hizmet Birimleri Danışma Birimleri Yardımcı Hizmet Birimleri
Başkan Başkan Yardımcısı 1. Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları (4 adet) 1. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 1. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı
Başkan Yardımcısı 2. Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı 2. Hukuk Müşavirliği 2. Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Başkan Yardımcısı 3. Tahsilat Daire Başkanlığı 3. Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri
4. Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı
5. Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı
6. Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı
7. Dış İlişkiler Daire Başkanlığı

EK: (II) SAYILI CETVEL

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI TAŞRA TEŞKİLATI

GENEL GEREKÇE

Vergi sisteminin temel görevi, kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için gerekli finansmanı vergileme prensipleri çerçevesinde en az maliyetle sağlamak ve ekonomik ve sosyal amaçları da dikkate alarak üst düzeyde kalitesi olan bir hizmet sunmaktır.

Zamanla ekonomik büyümenin teşviki, tasarrufların ve sermaye birikiminin artırılması, gelir dağılımının düzeltilmesi gibi ekonomik ve sosyal amaçlar da vergi sisteminin görevleri arasına girmiştir. Bu nedenle, mali ve ekonomik sistemin iyileştirilmesi kapsamında vergi sisteminin hem mevzuat hem de idare yönünden gözden geçirilerek yeniden yapılandırılması, gerekli fonksiyonların hedeflenen düzeyde gerçekleştirilmesi bakımından önem arz etmektedir.

Vergi sisteminin fonksiyonlarını yerine getirmesindeki başarısı maliye ve ekonomi politikasının başarısını da doğrudan etkiler. Vergi sistemi ise politika ve idare olarak karşılıklı etkileşim içinde bulunan iki kısımdan oluşur. Bu nedenle vergi sisteminin iyileştirilmesinde her iki kısmın bir bütünlük içinde ele alınması gerekliliği vardır.

Dolayısıyla vergi politikası ve mevzuatında yapılacak iyileştirmeler tek başına yeterli olamaz. Vergi kanunları ne kadar mükemmel yapılırsa yapılsın, kanunları uygulayacak olan idareye ve çalışanına gereken önem verilmezse vergilendirmeden ve vergi tahsilatından beklenen sonucun alınması mümkün değildir.

Türk vergi sisteminde; dolaylı vergilerin vergi sistemi içindeki payı giderek artmakta, buna karşılık beyan üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı ise azalmaktadır. Ayrıca toplam vergi yükü zaman içerisinde artarak uluslararası ortalamaları yakalamış olmasına rağmen, kayıt dışı ekonominin boyutları ve vergi tabanının genişletilememesi nedeniyle belirli kesimler üzerinde kalmaktadır. Gelir ihtiyacını karşılamak üzere yeni vergiler konulması ya da vergi oranlarının yükseltilmesi sonucunda vergisini ödeyen kesimlerin yükü daha da artmaktadır. Sonuçta bozuk olan gelir dağılımı daha da bozularak adaletsizleşmektedir.

Türk vergi sisteminde geçen zaman içerisinde vergi reformu adı altında çok sayıda düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerle vergi yükünde bir artış sağlanmış, ancak bu yükün dağılımındaki dengesizlik giderilemediği gibi daha da bozulmuştur. Kayıt dışı ekonominin yaygın oluşu ve ekonominin yeterince kayıt altına alınamaması nedeniyle, yapılan her düzenleme vergi ödeyen kesimin vergi yükünün daha da artması sonucunu doğurmuştur. Bu ise “vergilendirmede adalet’’ ilkesinden uzaklaşılmasına sebep olmuştur. Bunun nedeni, söz konusu düzenlemeleri uygulayıcı durumda bulunan gelir idaresinin şartlarının geliştirilmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınamamasıdır.

Vergi yönetimi ve denetiminde organizasyon, insan kaynağı ve teknoloji üçgeninde ortaya çıkan koordinasyon bozukluğu ve verimsiz yapı kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yetersizliğe neden olurken, kayıtlı mükellefler de bu yapının doğurduğu haksız rekabet ortamından olumsuz olarak etkilenmektedir.

Kısacası vergi politikası ve mevzuatında yapılan düzenlemeler tek başına yeterli değildir. Bu düzenlemelerin başarısı uygulamayı yapacak ve kayıt dışı ekonomi ile etkin bir şekilde mücadele edebilecek güçlü bir gelir idaresi ile doğrudan ilişkilidir.

Özellikle son onbeş yılda vergi mevzuatında önemli sayılacak iyileştirmeler ve düzenlemeler yapılmasına rağmen, gelir idaresinin; yönetim kapasitesi, insan kaynağı ve uygulama gücü açısından yeniden değerlendirilmesi ve çağdaş standartlara ulaştırılması ihtiyacı mevcuttur.

Bu ihtiyaç çeşitli uluslararası kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve çeşitli kamu kuruluşları tarafından da ifade edilmiş, bu konuda çok sayıda raporlar düzenlenmiş ve yayınlanmıştır. Getirilen çözüm önerileri “Gelir İdaresi” nin fonksiyonel bazda ve çağdaş gelir idarelerine paralel ölçüde yeniden örgütlenmesi yönündedir.

Türkiye’de vergi sisteminin en önemli ayağını gerek nicel büyüklüğü, gerekse üstlendiği fonksiyonu ile “Gelir İdaresi” oluşturmaktadır. Fiziksel olarak 40.000’i aşan insan kaynağı ve 1000 civarında taşra birimiyle bir çok kuruluştan daha fazla personel ve yaygın örgüte sahiptir. Bu örgütten 2004 yılında yaklaşık 100 katrilyon liralık vergi tahsilatını gerçekleştirmesi beklenmektedir. Şüphesiz gelir idaresi mevcut kaynakları ile bu hedefi gerçekleştirme gayreti içerisindedir. Ancak gelir idaresinin yapabileceğinin bununla sınırlı olmaması gerekir. Gelir idaresi bu hedefi gerçekleştirirken kayıt dışı ekonomiyi kayıt altına almak ve vergi tabanını genişletme konusunda da yapabileceği çok şeyin olduğu bilincindedir. Ancak, mevcut organizasyon yapısı içerisinde bu idareden daha fazlasını beklemek haksızlık olacaktır.

Bütün bu hedeflerin gerçekleştirilebilmesi ve kayıt dışı ekonomi ile mücadele konusunda alınan yasal ve idari önlemlerin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için; güçlendirilmiş, fonksiyonel bazda örgütlenmiş, merkez ve taşra örgütü ile doğrudan iletişim sağlayabilen güçlü bir idare şarttır.

Diğer taraftan, gelir idaresi son derece önemli ve uzmanlık isteyen fonksiyonlarını yerine getirirken kaliteli, deneyimli personele ihtiyacı vardır. Oysa mevcut yapıda bunu tam olarak sağlamak mümkün olamamaktadır. Zira izlenmekte olan ücret politikaları etkin ve verimli çalışanın ödüllendirilmesine, nitelikli personele daha fazla ücret ödenmesine imkan vermemektedir. Bu nedenle, gelir idaresinde ve vergi denetimi birimlerinde kalifiye personelin muhafazasında güçlükler yaşanmakta; bu durum mükellef hizmetlerinin kalitesinin düşmesine ve vergi denetim gücünün zayıflamasına neden olmakta; ayrıca hukuk devleti ilkelerinden uzaklaşılarak mükellef hukukunun zedelendiği olayların ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Gelir idaresi, kaliteli elemanların çalışmayı düşünecekleri ve ayrılmaların asgari düzeyde tutulabileceği, maddi ve manevi motivasyonların sunulduğu bir idare olmalıdır.

Gelirler Genel Müdürlüğü vergi politikasından, uluslararası anlaşmalara kadar son derece önemli fonksiyonları yüklenmiş olup, bu kadar değişik ve önemli fonksiyonun bir genel müdürlük çatısı altında verimli bir şekilde yerine getirilmesi mümkün değildir.

Gelir idaresinin bugünkü gerek merkez gerekse taşra teşkilatı, çağdaş ihtiyaçların ve üstleneceği yeni görevlerin gerektirdiği fonksiyonel örgütlenme yapısına sahip değildir. Vergi türlerine dayanarak yapılandırılmış bir organizasyon bugün dünyada kabul görmemekte olup hemen hemen uygulaması da kalmamıştır. Bu tür organizasyonların verimsiz ve mükellef açısından da problemlere yol açtığı görülmektedir. Fonksiyonel organizasyon ise çalışanların üstlenecekleri görev ve ödevleri esas alan bir organizasyondur. Ülkemizde gelir idaresine en faydalı olacak organizasyon yapısının fonksiyonel esasa dayanması konusunda görüş birliği mevcuttur.

Gelir idaresinin zamanla gelişen çok yönlü ve karmaşık görev ve fonksiyonları dikkate alındığında mevcut yönetim kapasitesinin güçlendirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Bunu sağlamaya yönelik olarak Gelirler Genel Müdürlüğü’nün fonksiyonel bazda ve gelişmiş ülke örneklerine uygun olarak yeniden örgütlendirilmesi gerekmektedir.

Çağdaş eğilimler incelendiğinde, gelir idarelerinin yeniden yapılandırılması konusunda yapılan çalışmaların;
- gelir idaresinin otonom veya yarı otonom, güçlü ve uzmanlaşmaya dayalı ve fonksiyonel bir örgüt yapısına kavuşturulması,
- mükelleflere kaliteli hizmet sunulabilmesi için performans yönetimi anlayışının yerleştirilmesi ve mükelleflerin haklarını koruyacak birimlerin oluşturulması,
- gelir idaresi-mükellef işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla mükellef hakları ile gelir idaresinin sorumluluklarının açıkça belirlenmesi,
- paylaşılan hizmet servislerinin kurulması,
- etkin vergi denetimi yapılması,
- güçlü bir iç denetim sisteminin oluşturulması,
- gelir idaresi hizmetlerinin etkinliğini artırmak için ileri teknolojilerin yaygın kullanılması,
- vergi sisteminin basit ve anlaşılabilir kılınması

gibi alanlarda yoğunlaştığı görülmektedir.

Gelir idareleri üstlenmiş oldukları görevleri yerine getirirken, bir taraftan vergi yükümlülüklerini tam ve doğru olarak belirlemeyi, mükellefler arasında optimum eşitliği sağlamayı ve vergi gelirlerini maksimum kılmayı amaçlarken, diğer taraftan da mükelleflere kaliteli hizmet sunma, mükelleflerin vergi kanunlarına gönüllü uyumunu artırma ve toplumla olan işbirliğini geliştirme amaçlarını da gütmektedirler.

Özellikle gelir idaresinde yapısal ve kalıcı değişiklikleri hedefleyen köklü reformların yapılması zorunluluğu ile karşı karşıya kalan gelişme yolundaki ülkelerde gelir idarelerinin belli ölçüde özerk bir yapıya dönüştürülmesi önem kazanmakta ise de, gelişmiş ülkelerdeki gelir idarelerinin de bu eğilimin dışında kalamadıkları gözlemlenmektedir.

Nitekim Avustralya, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Macaristan, İzlanda, İrlanda, Japonya, Kore, Meksika, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İspanya, ve İsveç gelir idareleri Maliye Bakanlığı ile ilişkili fakat ayrı bir yapı içerinde örgütlenmiş olan OECD ülkeleri arasında yer almıştır. Buna karşılık; Avusturya, İtalya, Polonya, Portekiz ve İsviçre gelir idareleri Maliye Bakanlığı yapısı içinde teşkil edilen ülkeler arasındadır.

Diğer taraftan, AB üyesi 11 yeni Orta ve Doğu Avrupa ülkesinin oluşturduğu “ODAÜ-Ortağı Ülkeler için Vergi Reformu ve Modernizasyon Programı Taslak Mali Şeması”, gelir idaresinin operasyonel politikaların tayini ve görevlerinin yerine getirilmesinde yeterli seviyede özerkliğe kavuşturulmasını, mali organizasyon ve idari stratejik hedefleri arasında tanımlamıştır.

Benzer şekilde İspanya, özerk gelir idaresi yapılanması konusunda öncü ülkeler arasında yer alırken, yine Peru ve Arjantin aynı maksatla ciddi değişikliklere gitmişlerdir.

Özellikle vergileme etkinliği düşük olan gelişmekte olan ülkelerde otonom veya yarı-otonom gelir idaresi organizasyonlarının tüm gelir idaresi reform sürecinin temel ve başlangıç noktası olarak kabul edilmesi rastlantı değildir.

Genellikle “vergi türlerini” esas alan klasik organizasyon biçimine alternatif olarak çağdaş gelir idarelerinde “idari işlevleri” veya “mükellef türleri”ni esas alan organizasyon türleri ağırlık kazanmıştır. Dünya uygulamasında, “vergi türüne dayalı organizasyon”dan “işlevsel-fonksiyonel organizasyon” tipine doğru hızlı bir geçiş yaşanırken, idari işlevlerin esas alındığı organizasyon üzerinde inşa edilen ancak farklı mükellef gruplarını dikkate alarak mükellef hizmetlerinin mükemmelleştirilmesine yönelen “mükellef bazlı” yaklaşım en son ve yükselen trend olarak Avustralya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İngiltere ve ABD gibi daha gelişmiş gelir idarelerinde ağırlık kazanmıştır.

Türkiye’de vergi idaresinin yapısını inceleyen ve yeniden yapılandırılması gereğini vurgulayan raporların ilki, 1950 vergi reformundan sonra hazırlanan ve zamanın Maliye Bakanı’na sunulan “W. Martin ve F. Cush Raporu’’dur. Bu raporda Bakanlığın asıl önemi örgütlenmeye vermesi gereği vurgulanmıştır.

Daha sonra “Türkiye’de Vergi İdaresi Konusunda White Heyetinin Raporu” düzenlenmiştir. 1963 yılında düzenlenen White Raporunda “Türkiye’de vergi idaresinin ıslahı mevzuunda en bariz engeli, Maliye Bakanlığı bünyesi içinde, yukarıdan aşağıya dikkatini münhasıran gelir konularına hasretmiş bir teşkilat biriminin mevcut bulunmayışı teşkil etmektedir.” görüşüne ver verilmiştir.

1964 yılında Gelirler Genel Müdürlüğü’nün yeniden yapılanması konusunda “Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Yeniden Düzenleme Komisyonu” kurulmuş ve ilk kanun tasarısı bu komisyonca hazırlanmış, fakat yasalaşamamıştır.

1970’lerin başında Amerika Birleşik Devletleri AID Örgütü Danışmanı Daniel L. Tucker tarafından hazırlanan Raporda da gelir idaresinin yeniden yapılanması konusu üzerinde önemle durulmuştur. Bu arada aynı yıl Gelirler Genel Müdürlüğü, yönetimin yeniden yapılanması konusunda yeni bir tasarı daha hazırlamış, ancak bu da yasalaşamamıştır.

Ayrıca, Dünya Bankası ve IMF raporlarında da gelir idaresinin yeniden yapılanma gereği açık olarak ortaya konmuş ve niyet mektuplarında da yapısal gerekler arasında yer almıştır.

Sonraki yıllarda da benzeri çalışmalar değişik çevrelerde yapılmış olup tümünün geldiği nokta, gelir idaresinin yeniden yapılanması gereği olmuştur.

Diğer taraftan, Beş Yıllık Kalkınma Planlarının hemen hemen tamamında vergi idaresinin yeniden yapılandırılması ve modernizasyonu konusunda tavsiye niteliğinde kararlar alınmıştır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Vergi Özel İhtisas Komisyonu Raporunda da;
a) Vergiye ve gelir idaresine gereken önemin verilmediği,
b) Gelir idaresinin merkez ve taşra teşkilatının ihtiyaçlara cevap verecek fonksiyonel bir örgütlenme yapısına sahip olmadığı,
c) Gelir idaresi merkez ve taşra teşkilatının hiyerarşik bir bütünlük içinde örgütlenmiş olmadığı,
d) Gelir idaresi merkez ve taşra teşkilatının görev, yetki ve sorumluluklarının net olarak belirlenmediği,
e) Gelir idaresinin inisiyatif kullanmaya imkan veren, yapıcı, eğitici ve yol gösterici iç denetim anlayışından yoksun olduğu,
f) Gelir idaresinde performans değerlemesi ve denetiminin yapılmadığı,
g) Vergi dairelerinin yetki bölgesi dahilindeki mükelleflerin faaliyetlerini yakından takip edemez durumda olduğu,
h) Vergi uygulamalarında çağdaş teknolojinin olanaklarından yeterince yararlanılamadığı,
ı) Gelir idaresinin faaliyetleri hakkında kamuoyuna yeterli ve düzenli bilgi sunulamadığı,
j) Gelir idaresinin kaliteli personel istihdam edemediği,
k) Personelin atanma, yer değiştirme ve yükselmesi ile ek ücret ödemelerinde objektif kriterler kullanılmadığı,
l) Gelir idaresinin sık sık maruz kaldığı dış etkiler nedeniyle kanunları objektif ve tarafsız olarak uygulamada zorluklarla karşılaşıldığı

ifade edilmiştir. Buna karşılık getirilen çözüm önerileri şu şekilde sıralanmıştır:
a) Vergiye ve gelir idaresine gereken önem verilmelidir.
b) Güçlü bir gelir idaresi oluşturulmalıdır.
c) Devlet gelir idaresi idari özerkliğe sahip olmalıdır.
d) Devlet gelir idaresi merkez ve taşra teşkilatı hiyerarşik bütünlük içinde örgütlenmelidir.
e) Devlet gelir idaresinin merkez ve taşra teşkilatındaki birim ve kişilerin görev, yetki ve sorumlulukları açık olarak belirlenmelidir.
f) Devlet gelir idaresinin taşra teşkilatı, merkezin iş yükünü hafifletecek tarzda daha fonksiyonel hale getirilerek yeniden yapılandırılmalıdır.
g) Vergi daireleri, yetki bölgesindeki mükelleflerin faaliyetlerini yakından takip edebilecek büyüklük ve yetenekte olmalıdır.
h) Devlet gelir idaresinde, inisiyatif kullanmayı engellemeyen, yapıcı, eğitici, yol gösterici iç denetim anlayışı yerleştirilmelidir.
ı) Devlet gelir idaresinde performans değerlemesi ve denetimi uygulanmalıdır.
j) Vergi uygulamalarında çağdaş teknolojilerin olanaklarından etkin bir şekilde yararlanılmalıdır.
k) Devlet gelir idaresi, faaliyetleri hakkında kamuoyuna yeterli ve düzenli bilgi sunmalıdır.
l) Devlet gelir idaresi-mükellef ilişkileri geliştirilmeli, mükelleflere haklarının neler olduğu ve nasıl kullanabilecekleri anlatılmalıdır.
m) Devlet gelir idaresi, kaliteli personel istihdam edebilmelidir.
n) Personelin atanma, yer değiştirme ve yükselmesi ile ek ücret ödemelerinde objektif kriterler kullanılmalıdır.

Ancak bütün bu yazılan raporlara ve yapılan çalışmalara rağmen, vergi idaresinin yeniden yapılandırılmasına yönelik somut bir uygulama yapılamamıştır.

Gelinen noktada gelir idaresinin kendisinden beklenen fonksiyonlarını ifa edebilecek şekilde yeniden yapılandırılması gereği bütün kesimlerce kabul edilmektedir. Bugün yeniden yapılanma ihtiyacı, artık ihtiyaç olmanın ötesine geçmiş ve bir gerekliliğe dönüşmüştür. Mevcut verimsiz yapının maliyetlerinin birikimi ve geç kalmış bir yeniden yapılanmanın daha fazla uyum sorunu doğuracağı dikkate alındığında, bu yapılanmanın biran önce hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.
Gelir idaresinin;
a) Gelişmeleri yakından izleyerek Türkiye koşullarına uygun vergi politikasının üretilmesine katkı sağlayan,
b) Mevzuatın etkin bir şekilde adil, tarafsız ve objektif olarak uygulanması için gerekli alt yapıyı hazırlayıp uygulamanın koordinasyonunu yapan,
c) Uygulamadaki aksaklıkları asgariye indirerek meydana gelen aksaklıkları süratle gideren,
d) Şeffaf, hesap verebilir, etkili ve verimli çalışma esaslarına göre yüksek kalitede ve yeni teknolojileri kullanarak süratli hizmet sunan,
e) Katılımcı,
f) Mükellef odaklı,
g) Mükellef haklarına saygılı,
h) Bütün mükelleflere adil olarak en iyi hizmeti veren,
i) Hizmetlerin sonucuna odaklı,
j) Kayıt dışı ekonomi ile etkili bir şekilde mücadele eden,
k) Merkez ve taşra teşkilatı ile fonksiyonel ve hiyerarşik bütünlük arz eden,
bir şekilde yapılandırılması amaçlanmıştır.

Bu çerçevede gelir idaresi Maliye Bakanlığına bağlı Başkanlık şeklinde ve ana hizmet birimleri ile danışma birimleri ve yardımcı hizmet birimlerinden meydana gelmek üzere yeniden yapılandırılmaktadır.

Böylece gelir idaresinin; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun olarak belirlenen gelir politikasını ve hukukun temel ilkeleri doğrultusunda gelir mevzuatını uygulaması; mükelleflerin vergiyle ilgili ödevlerini daha kolay bir şekilde yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri alması, şeffaflık, hesap verebilirlik, etkinlik ve verimlilik esaslarına göre yüksek kalitede hizmet sunması, merkez ve taşra teşkilatı ile fonksiyonel ve hiyerarşik bir bütünlük oluşturması amaçlanmıştır.

Teşkilat yapısı yatay organizasyon ve yetki devri esası uyarınca yeni ve etkin bir çerçeveye kavuşturulmaktadır. Görev tanımları netleştirilerek mükerrerliklerin önlenmesi ve ortak hizmetlerin birleştirilmesi sağlanmıştır.

Ayrıca merkezde yer alan birimlerin strateji geliştirme, koordinasyon ve yönlendirme kapasiteleri artırılırken, taşra birimlerinin inisiyatif kullanma ve operasyonel esneklik imkanı getirilmektedir. Diğer taraftan örgütlenmede değişen koşulların gerektirdiği farklılaşma ihtiyacını giderecek esneklikler sağlanmaktadır.

Tasarıyla yeniden yapılandırılan gelir idaresi, etkin ve modern kamu yönetiminin en temel göstergesi olacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1– Madde ile tasarının amacı, Gelir İdaresi Başkanlığının kuruluş, teşkilat, görev ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.

Buna göre; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun olarak belirlenen gelir politikasını uygulamak, vergi toplama maliyetleri ile idari giderleri en aza indirerek en yüksek miktarda vergiyi toplamak,mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak, mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik ve etkililik esaslarına göre çalışan merkez ve taşra teşkilatı ile fonksiyonel ve hiyerarşik bir bütünlük oluşturmak üzere Maliye Bakanlığına bağlı kuruluş olarak Gelir İdaresi Başkanlığının kurulması amaçlanmaktadır.

Madde 2– Madde ile tasarı metninde geçen “Bakanlık”, “Bakan”, “Başkanlık”, “Başkan”, “Başkan Yardımcısı”, “Merkez teşkilatı” ve “Taşra teşkilatı” ifadeleri tanımlanmaktadır.

Madde 3– Madde ile Başkanlığın merkez teşkilatının, ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluştuğu belirtilmektedir. Böylece Gelir İdaresinin merkez teşkilatı fonksiyonel bazda örgütlenerek daha etkin ve verimli bir idare hedeflenmiştir.

Başkanlığın merkez teşkilatında yer alan birimler, Kanuna ekli I Sayılı Cetvelde belirtilmektedir.

Madde 4- Madde ile Başkanlığın amaçlarını gerçekleştirmesi için öngörülen görev ve yetkiler sayılmaktadır.

Madde 5– Başkanlığın en üst amiri olarak Başkan, görevlerini en iyi şekilde yerine getirme; yetkilerini, mevzuat hükümlerine, genel ekonomik politika ve ilkeler ile kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak tarafsız ve objektif hukuk kuralları içinde kullanma sorumluluğunu taşımaktadır.

Madde 6– Başkanlıkta; Başkana yardımcı olmak üzere üç başkan yardımcısı görevlendirilmesi öngörülmektedir.

Madde 7– Madde ile Başkanlığın üstlenmiş olduğu temel fonksiyonlar dikkate alınarak ana hizmet birimlerinin daire başkanlığı şeklinde kurulması öngörülmektedir. Bunlar; Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıkları, Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı, Tahsilat Daire Başkanlığı, Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı, Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı, Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı’dır.

Madde 8– Madde ile Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlıklarının görevleri belirtilmektedir.

Madde 9– Madde ile Usul ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 10- Madde ile Tahsilat Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 11- Madde ile Rehberlik ve Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 12- Madde ile Mali Müşavirlik ve Muhasebe Uygulamaları Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 13- Madde ile Uygulama ve Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 14- Madde ile Dış İlişkiler Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 15- Madde ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği merkez teşkilatındaki danışma birimleri olarak düzenlenmektedir.

Madde 16- Bu maddede, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 17- Madde ile Hukuk Müşavirliğinin görevleri belirtilmektedir.

Madde 18- Başkanlığın basın ve halkla ilişkilere ilişkin faaliyetlerini planlamak ve bu faaliyetleri belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütmek üzere Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ihdas edilmektedir.

Madde 19- Madde ile Başkanlığın merkez teşkilatında yardımcı hizmet birimi olarak İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın kurulması öngörülmektedir.

Madde 20- Madde ile İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 21- Madde ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın görevleri belirtilmektedir.

Madde 22- Madde ile Başkanlığın; sorunları asgari düzeye indirmeyi hedefleyen güçlü ve yetkin bir merkez teşkilatı yanında, doğabilecek sorunları büyük ölçüde mahallinde çözmeyi amaçlayan, yeterli insan gücü ve teknik donanıma sahip bir taşra teşkilatının da oluşturulması öngörülmektedir.

Taşra teşkilatı; gelir idaresi bölge müdürlükleri ile bunlara bağlı birimlerden oluşmaktadır.

Bölge müdürlükleri ile bunlara bağlı birimlerin kuruluş yapısı ile görev, yetki ve çalışmalarına ilişkin usul ve esasların ise yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.

Madde 23- Madde ile bölge müdürlüğü ile bölge müdürünün görevleri belirtilmektedir.

Madde 24- Madde ile hangi kademede olurlarsa olsunlar, Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan yöneticilerin sorumlulukları belirlenmektedir.

Madde 25- Başkan ve her kademedeki Başkanlık merkez ve taşra teşkilatı yöneticisi, Başkanlığın üstlendiği hizmetlerin en iyi şekilde yerine getirilmesini sağlamak üzere, yetkilerinin bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri sırasında, birbiriyle çelişen yetkilerin aynı kişide toplanmamasına, sınırlarının yazılı olarak açıkça belirtilmesine, yetki ve sorumluluk dağılımının iç kontrolünün en iyi şekilde yapılmasına dikkat edilir. Ayrıca yetki devrinin uygun araçlarla ilgililere duyurulması gerekmektedir.

Madde 26- Madde ile yönetici kadrolar ile özellik arz eden kadrolara yapılacak atamalarda aranacak şartlar hükme bağlanmaktadır.

Madde 27- Madde ile Başkanlıkta çalışacak bazı personelin mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları düzenlenmektedir.

Madde 28- Madde ile iptal ve ihdas olunan kadrolara ilişkin hususlar hükme bağlanmaktadır.

Madde 29- Bu maddede, Gelir İdaresi’nin, Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu olarak Başkanlık şeklinde yeniden yapılandırılması dolayısıyla oluşturulan yeni personel unvanlarının, 14.7.1965 tarihli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelleri ile (IV) sayılı Makam Tazminat Cetveli’nin uygun yerlerine yerleştirilmesine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Madde 30- Madde ile diğer mevzuatta yapılmış bazı atıfların yeni kurulan Başkanlıkta nereye yapılmış sayılacağı, diğer taraftan; Başkanlığın görev alanına giren konularda, bazı yetkilerin bundan böyle kimler tarafından kullanılacağı belirtilmektedir.

Madde 31– Madde ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına “Başbakan Başmüşavirliklerine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanı,” ibaresi; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/A maddesine “a) Gelir İdaresi Başkanlığı,” bendi eklenmekte, mevcut (a), (b), (c) ve (d) bentleri (b), (c), (d) ve (e) olarak teselsül ettirilmekte; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvele “56- Gelir İdaresi Başkanlığı” ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (II) sayılı cetvele “Müsteşar ve Yardımcıları (Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri ve Yardımcıları dahil)” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanı” ibareleri eklenmektedir.

Madde 32– Yapılan düzenlemelere paralel olarak diğer mevzuattan kaldırılan hükümler yer almaktadır.

Geçici Madde 1- Madde ile 01.06.2004 tarihi itibarıyla teşkilat, personel, kadro, taşınır ve taşınmaz mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, her türlü hak ve yükümlülükler ile 2004 yılı bütçe ödeneklerinin Başkanlığa devrine ilişkin hususlar düzenlenmektedir.

Geçici Madde 2– Madde ile bu Kanun ile yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerin yeni kadrolarına atanmış sayılacağı, kadro ve görev unvanları değişenlerin veya kaldırılanların, gerekli atama işlemleri yapılıncaya kadar, durumlarına uygun işlerde görevlendirileceği ve bu personelin özlük hakları hükme bağlanmaktadır.

Geçici Madde 3– Madde ile Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıllık geçiş döneminde yapılacak atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir.

Geçici Madde 4– Madde ile bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlanmaktadır.

Geçici Madde 5- Hizmetlerin aksamaması bakımından; Başkanlığa bağlı bölge müdürlüklerinin kurulup faaliyete geçeceği tarihe kadar; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek Madde 8, 9, 10, 13, 14 ,15 ve 16 ıncı maddeleri uygulanmaya devam olunması ve bu maddelere göre gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlık gelir birimlerinin faaliyetlerine devam etmesi öngörülmektedir.

Geçici Madde 6– Madde ile, hizmetlerin aksamaması bakımından; gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlığa bağlı gelir birimlerinden bu Kanuna göre kurulan bölge müdürlüklerine devrolunanların, bölge müdürlükleri bütün fonksiyonlarıyla faaliyete geçene kadar 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ıncı maddelerinde öngörülen görev, yetki ve sorumlulukları kullanmaları öngörülmektedir.

Geçici Madde 7- Madde ile stratejik yönetim anlayışı ile yapılandırılan Gelir İdaresi Başkanlığının belirlenen vizyon, prensipler ile performans hedefleri açısından istişari mahiyette tavsiyelerde bulunmak ve on yıl süreyle görev yapmak üzere İzleme Komitesi kurulmaktadır. İzleme Komitesi Maliye Bakanın başkanlığında üçü kamudan, diğerleri ise özel kesimden seçilen ve vergi, ekonomi, yönetim, bilgi teknolojisi, insan kaynakları ve halkla ilişkiler alanlarında en az 15 yıl deneyime sahip kamu kesimi dışındaki uzman kişiler arasından seçilen altı üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşmaktadır. Bu yapı ile bütün ekonomik aktiviteler ve kamuoyu gündeminin yakından izlenmesine olanak sağlanarak, kurulacak Gelir İdaresi Başkanlığına dışa dönük bir yapı özelliği verecektir. Ayrıca özel kesimin kamuyu tamamlayıcı yönünden yararlanılacaktır. Bu sayede toplumun gelir idaresine güven duyması ve toplumla olan işbirliğinin geliştirilmesi sağlanacaktır. Oluşturulacak İzleme Komitesinin katkısı ile mükellefe ve hizmete odaklı, kurumun verimliliğini ve hizmet kalitesini artıran, faaliyetlerin şeffaf bir şekilde ve hesap verme sorumluluğu altında yürütülmesini sağlayacak performans yönetimi anlayışının Gelir İdaresi Başkanlığında gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.

Madde 33- Yürürlük maddesidir.

Madde 34- Yürütme maddesidir.