#1948
EHNUR ŞEN
Katılımcı

Durumsallık kuramında çalışmalardan bahsedeceğiz. Bu çalışmalar genellikle örgütün iç ve dış fonksiyonları ile ilgili yapılan çalışmalar. Sistem yaklaşımında bir ilkeden bahsedemedik sadece kavramlar üzerinden gidilen bir yaklaşım somut ilkeleri ve yöntemi olan bir yaklaşım değil ama durumsallık yaklaşımının alt sistemlerini oluşturuyor. Durumsallık kuramı Koşul ( Bağımlılık ) kavramı diyede geçer. Bu alandaki çalışmalar 1950’lerde başlar. Mesela bir yaklaşım geliştiriyoruz bunu bilimsel bir dergide yayınlıyoruz. ( İsimsiz makale ) Bunları birileri okuyorlar ve karşı sav üretiyorlar, olgunlaşa olgunlaşa yeni fikirler çıkıyor. Konuları küçük gruplarda ki karar verme davranışı ve liderlik üzerine yapılan çalışmalar. Burada aklımıza ilk gelmesi gereken çalışmalar Tavistock Enstitüsünden Fred Emery ve Eric Trist İngiltere’de millileştirilen kömür madenlerinde yapılan çalışmalar sonucunda ortaya konulan Sosyo-Teknik Kuram.
DURUMSALLIK KURAMINI AYIRAN İKİ NOKTA
Birincisi gerçek hayatta olanı anlamaya yönelik çalışma
İkincisi Örgütün iç ve dış unsurlarının aynı anda ve birbirleriyle etkileşim halinde tanımlaması ve ampirik olarak incelemeye tabi tutmasıdır. Diğerinde çevreyi ortaya koyuyor ama birbirleriyle olan ilişkilerini deneysel olarak ortaya koymuyor.
DURUMSALLIK KURAMI
En iyi bir örgüt yapısı vardır diyemeyiz Örgütün içinde bulunduğu durum incelenir ve uygun olan yönetim biçimi tercih edilir.
Değişkenler : Durumsallık Kuramının Değişkenleri
Bağımlı Değişken : Örgüt yapısı. Diğer değişkenlerden etkilenen onu etkileyenlerle beraber değişir.
Bağımsız Değişken : İç ve dış koşullar, faktörler, çevre. Bağımlı değişkenlerin etkilenmesi, bağımsız değişkeni etkilemiyor.
ÖRGÜT YAPISI
Örgütteki işler ile bu işleri yapacaklar arasındaki ilişkilerin açık ve seçik olarak belirlenmesidir. Burns ve Stalker, mekanik ve organik yapılar kavramsallaştırmasını ilk kez ortaya atarlar. Mekanik örgüt klasik örgüt ve yönetim anlayışına dayanır. Weberyan bürokrasidir. Değişimlere uygun değildir. Organik örgüt değişen koşullara uygundur.
-Amaç belli değilse : Organik örgüt
-Amaç belliyse : Mekanik örgüt
İÇ KOŞULLAR
1-TEKNOLOJİ ( THOMPSPON )
Çevre ile birlikte örgüt yapısı üzerindeki etkisi en çok araştırılan değişkendir. Woodward ve ekibi, inceledikleri örgütlerde kullanılan teknolojileri üç ana gruba ayırırlar.
A-Birim üretimi teknolojisi : Sipariş üzerine yapılan üretimdir. Örneğin kişiye özel yapılan arabalar, tasarım tişört ve yüzükler vs.
B-Kitle üretimi teknolojisi : Kitle şeklinde, bir ürün bandından binlerce ürün çıkması. Örneğin bir atölyede 10.000 adet 40 beden beyaz gömlek üretimi gibi.
C-Süreç üretimi teknolojisi : Daha gelişmiş kitle üretimi var.
2-BÜYÜKLÜK
3-İŞ ( PERROW )
Perrow iki ana gruba ayırır. Rutin ve rutin olmayan iş diye. Rutin iş belirsizliğin az olduğu, programlanmış, kurallara bağlanmış işlerdir. Rutin olmayan işler ise istisnası çok ve programlamanın çok güç olduğu işlerdir.
4-Personelin niteliği
5-Örgütün amaçları
DIŞ KOŞULLAR
Kısaca çevreden bahsediyoruz. Sistem yaklaşımında çevrenin farkına varıldığı ama çözümlenmediği yaklaşımdır. Çevre durumsallık kuramı ile başlar.
Demografik Yapı
İktisadi Koşullar
Siyasal Koşullar
Kültürel Yapı
Hukuki Koşullar
Coğrafi Koşullar
Teknolojik Koşullar
ÇEVRE ARAŞTIRMALARI
Burns ve Stalker araştırması : 20 tane örgüt incelemişler. 1961 yılında başlar ve 1967 yılında yayınladıkları eserlerinde ‘ mekanik ve organik örgütler ‘ kavramsallaştırmasını önerirler.
Paul Lawrence ve Jay Lorsch araştırması : 6 plastik, 2 gıda ve 2si ambalaj alanında faaliyette bulunan 10 işletme incelenir.
James D. Thompson : Çevre unsurlarını iki boyutta inceler. Durgunluk- değişkenlik ve basitlik karmaşıklık.
STRATEJİLER
Thompsona göre örgütler, belirsizliği azaltmak için üç grup strateji izlerler.
1-ÖRGÜT İÇİ STRATEJİLER : Kendi içinde 4 gruba ayrılır.
A-Tamponlama
B-Seviyeleme, yumuşatma stratejisi
C-Kestirme
D-Kemer sıkma
2-ÇALIŞMA ALANI SEÇİMİ
3-ÖRGÜTLERARASI STRATEJİLER :2 gruba ayrılır.
A-Dayanışmaya dayanan stratejiler
B-Rekabete dayanan stratejiler