Neo-Klasik Dönem Yönetim Anlayışları

[Ruken Esen]

İnsan ilişkileri kuramı(Elton john mayo)
Avusturalya’lı psikolog sosyal ve organizasyon kuramcısıdır. Yönetim bilimleri klinik psikolojisi ve sosyoloji alanlarında eğitim almıştır. Hawthorne deneyi ve sosyal sistem olarak yönetimi ele almıştır. Endüstriyel sosyolojinin öncülerindedir. The human promblems of on ındustrial civilization (1933) en önemli çalışmalarındandır. Personel danışmanlık programının büyük örgütlerde de yaygınlaşması için çalışmalar yürütmüştür.

[Anonim]

Neo-Klasik Kuram : Çevreyle etkileşimi yoktur. Kapalı bir sistemdir. Ancak yönetimde insanın sosyal ve psikolojik faktörlerine önem verilmeye başlandığı bir dönemdir.
Bu dönemde aşağıdaki kuramları inceleyebiliriz.
– İnsan İlişkileri Kuramı
– X ve Y Kuramı

* İnsan İlişkileri Kuramı (Elton John Mayo) : Klasik dönemdeki gibi amaç verimliliği arttırmaktı ama yapılan Hawthorne Deneyleri sonucunda insan ilişkileri okulu ortaya çıkmıştır.
İnsan ilişkileri yaklaşımı’nın varsayımları;
– sosyoloji
– psikoloji
– sosyal psikolojidir.

* X ve Y Kuramı (Douglas McGregor) :
X, klasik dönemin yönetim anlayışını ve klasik dönemin insana bakış açısı
Y, neo-klasik dönemin yönetim anlayışını ve bu dönemin insana bakış açısını temsil etmektedir.

X Teorisinin İNSANA Dair Varsayımları:
– İnsan, tembel bir varlıktır, çalışmayı sevmez.
– İş yerinde sorumluluk almaktan kaçar.
– İnsanı çalıştırmak için zorlamak gerekir.

X Teorisinin YÖNETİCİYE Dair Varsayımları:
– Otoriterdir.
– Sadece iş ile ilgilidir.
– İnsanların yaratıcı güçleri olduğu fikrini kabul etmez.

Y Teorisinin İNSANA Dair Varsayımları:
– Çalışan için çalışma, dinlenmek kadar doğal kabul edilir.
– Çalışana çalışmak için gerekli ortam sağlanırsa çalışmak onun için zevkli bir durum haline gelir.
– Çalışan iş yerinde sadece merak ettiği için öğrenmek ister.
– Çalışan kendi kendisini kontrol edebilir.
– Çalışan örgütte yaratıcıdır ve kendisine fırsat verilmesini bekler.

Y Teorisinin YÖNETİCİYE Dair Varsayımları:
– İnsancıl davranış gösterir.
– Çalışanları yetiştirir ve motive eder.
– Katılımcı ve demokrattır.

[Beyza Yağmur mantır]

NEOKLASİK KURAMLAR
Yine kar etme verimliliği arttırma amacıyla başlamıştır ardından Westen elektrik fabrikası howthorne deneyiyle işçi verimliliği arttırılmaya çalışıldı fakat yapılan deneylerde verimliliğin insan psikolojisiyle etkili olduğu görüldü
Bu dönemde örgütte insan davranışlarının dikkate alınması ve araştırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Örgütler açık ve sosyal sistemlerdir bu yüzden aynı zamanda örgütün sosyal boyutuyla ilgilenmeli
Neoklasik kuramları özelliklerinde
– asıl amaç örgütteki insanları tanımak motive etmenin yollarını bulmak sorunları en aza indirmek
Örgütte İşgören makina değildir duyguları vardır para dışında motivasyon kaynakları vardır
X Y KURAMI
X KURAMI
insanlar örgütte sadece parayla motive olurlar
İnsanlar işi sevmez sorumluluktan kaçar
İnsanlar sadece zorlama baskıdan anlarlar yakın kontrol tehdit ceza işten atma gereklidir
Y KURAMI
insanlar örgütte itibar kendini gerçekleştirme ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak ister
İnsanlar işi doğal etkinlik olarak görürler sorumluluk ve görevleri daha iyi anlarlar
İnsanlar örgütte sorun çıkarmaz yakın takibe gerek yoktur

Sonuç olarak x kuramı insanı makine gibi görürken y kuramı daha hümanist yaklaşır

[Songül Tutal]

* Neo-klasik dönemde de örgütler klasik dönemde olduğu gibi kapalı birer sitem olarak düşünülmüştür( Dış çevre ile ilişkisi ele alınmamıştır) ve yine kar etme amacıyla başlamıştır.(amaç verimliliği artırmaktır.)
* Klasik dönemden farkı: klasik dönemde insan duygularından hiç bahsedilmezken insan insan ilişkileri okulu insanın sosyal ve psikolojik faktörlerinin de yönetimde ve üretimde özellikle verimlilikte etkili olabileceği yapılan deneyler sonucunda fark ediliyor.
* Yönetimde insanın sosyal ve psikolojik faktörlerinin de etkili olabileceğinin düşünüldüğü dönemdir.
* HAWTHORNE ETKİSİ= Deneyi yapılan deney yapandan etkilenir.
Hawthorne deneyleri sonucunda sadece teknik faktörler değil aynı zamanda insani faktörlerinde verimliliğe etki ettiği anlaşılmıştır.
* Western Elektrik Şirketi ile yapılmıştır. toplamda 6 deney yapılmış.
-Işıklandırma, mola süresi, maaş miktarı gibi deneylerde öngörülen gerçekleşmemiş.
-Mülakat sırasında aldıkları cevap bağlamında ilgi görmenin çalışanlar üzerindeki etkisi fark edilmiştir. sosyal ve psikolojik faktörlere önem verilmesi gerektiği anlaşılmıştır ve insan ilişkileri okulu ortaya çıkmıştır.
X(klasik dönem) ve Y(neo-klasik dönem) KURAMI
> X Teorisinin insana dair varsayımları; insanı çalışması üzerine zorlamak, kontrol etmek, denetlemek gerekir şeklindedir. Hiyerarşi vardır. Yöneticiler yazılana uyar ve insana değişimden hoşlanmayan bir yapı olarak bakar.
> Y Teorisinin insana dair varsayımları; insanın tembel olmadığı, gerekli ortamın sağlanması durumunda çalışmanın zevkli olduğunu düşünen, kendini örgüte ait hisseden insanların olduğu şeklindedir. yöneticiler örgüt ve çalışanlar arasındaki dengeyi kurar.

[Seda Demirkan]

Neo-Klasik Dönem:
Amaç; insanı daha iyi tanımak, anlamaktır.
İnsan davranışı, insan ilişkileri, liderlik gibi konular üzerinde durur.
Elton John Mayo insan ilişkileri kuramcısıdır. Sosyal sistem ve Hawthorne deneyi olarak “yönetimi” ele almıştır.
-İnsan ilişkileri yaklaşımının örgüt ve yönetim ilkeleri :
Örgütün toplumsal bir yapısı, kendine özgü değerleri ve düzeni vardır.
Örgütün en üstün varlığı iş görendir.
İş görenin bilişsel gücü, duyguları ve tutumları vardır.
İş gören üyesi olduğu örgütün, düzenine uymak zorundadır.
İnsan ilişkileri yaklaşımının varsayımları şunlardır;
Sosyoloji, Psikoloji, Sosyo Psikoloji
Hawthorne Araştırmaları Deneyleri:
-Işıklandırma Deneyi -Mika Yarma Test Odası Deneyi
-Röle Montaj Deneyi -Mülakat Programı
-İkinci Röle Montaj Deneyi -Seri Bağlama Odası
X ve Y kuramı Douglas Mcgregor
-X Teorisinin Yöneticiye Karşı Varsayımı: Otoriterdir. Otoritesini kullanarak işçisi çalıştırır. İnsanı pasif sayar.
-X Teorisinin İnsana Karşı Varsayımı: Özünde sorumluluk almayı sevmez, tembeldir. İşin amacını benimsemez ve kişisel çıkarları ön plandadır. Parayla motive olurlar.
-Y Teorisinin Yöneticiye Karşı Varsayımı: Demokrattır, çalışanını motive ederek verimi yükseltir. İnsancıldır.
-Y Teorisinin İnsana Karşı Varsayımı: Sorumluluk almaktan kaçınmaz. Çalışmayı sever. Yaratıcıdır ve kontrol edilmesine gerek yoktur. Kendilerini geliştirme yolunda ilerlerler.

[Yazar]

Yazılar