[ÜmmüGülsüm KEKLİK]

Neo-klasik örgüt kuramının amacı klasik örgüt kuramı gibi verimlilik ve verimliliği artırmaktır fakat yöntemleri farklıdır. Neo-klasik örgüt kuramı insan faktörü üzerine yoğunlaşır ve davranışçı bir bakış açısına sahiptir. Klasik örgüt kuramı ise teknik meseleler üzerine yoğunlaşır ve yapısal bir bakış açısına sahiptir. Hawthorne deneyleri Neo-klasik dönemde ele alınmıştır. Hawthorne deneyleri 1924-1932 yılları arasında ABD’nin Chicago kenti Hawthorne kasabasındaki fabrikada elektrik, telefon vb. üreten Western şirketinde birçok çalışan üzerinde yapılan ve uzun dönemi kapsayan deneylerdir. 6 grup deney yapılmıştır ve ilk deney hariç deneylerin başında Elton Mayo bulunmaktadır. Deneyler şunlardır; 1)Işıklandırma Deneyleri: Bu deneyde amaç iş yerindeki ışıklanma ile personel verimliliği arasındaki ilişkiyi ölçmektir. 2)Röle Montaj Odası Deneyi: Bu deneyin amacı dinlenme, mola sayısı ve günlük çalışma süresinin uzunluğunun verimlilik üzerine etkilerini ölçmektir ve bu deney 2.5 yıl sürmüştür. 3)İkinci Röle Montaj Odası Deneyi: Bu deney 3 periyoddan oluşur. İlk periyodda ücret sabit, ikincisinde arttırılmış ve son periyodda ise yine eskiye dönmüştür. 4)Mika Yarma Test Odası Deneyi: Bu deneyde ücret sabit tutulmuş, çalışma süresi ve molaların verimliliğe etkisi ölçülmüştür. 5)Mülakat Programları: Çalışanlara 21.000’in üzerinde mülakat yapılır ve ne düşündükleri, ne hissettikleri, ne algıladıkları ve diğer çalışanlarla ilişkileri sorulur. Bu deney sonucunda sosyal faktörlerin etkisi ortaya çıkar ve son deney yapılmaya karar verilir. 6)Seri Bağlama Gözlem Odası Deneyleri: Seri bağlama işi grup çalışmasını gerektirdiğinden dolayı bu deney seçilir. Deney sonucunda 3 tane sosyal faktör ortaya çıkar. Bunlar; Klikler, Normlar ve Yeni Kurallardır.

[ÜmmüGülsüm KEKLİK]

Klasik Yaklaşım içerisinde yar alan Bürokrasi Kuramının Kurucusu sosyal bilimci Max Weber’dir. Max Weber Bürokrasi kavramını ilk defa tahlil eden ve bürokrasinin temelini atan kişidir. Max Weber’in üç egemenlik(otorite)tipi bulunmakta. Bunlar; 1.Geleneksel Otorite: Doğuştan kazanılan, babadan oğula geçen otorite. 2.Karizmatik Otorite: Bireysel özelliklerden ortaya çıkar. 3.Ussal ya da Yasal Otorite: Kanunlara dayanmaktadır. Max Weber’e göre Bürokrasi diğer örgüt şekillerine göre üstünlüklere sahiptir. Bu üstünlükler: dakiklik, süreklilik, disiplin, güvenlik, çabukluk, açıklık, belgesellik ve gizliliktir. Bürokratik Kuramın; merkezi otorite, yetki sınırları, uzmanlaşma, iş bölümü, hiyerarşik yapı, kurallar ve yönetmelik gibi ilkeleri bulunmaktadır. Bürokrasi kuramının ilkeleri Yönetsel Kuram ve Bilimsel Yönetim ilkeleri ile benzerlik göstermektedir.

[ÜmmüGülsüm KEKLİK]

Yönetsel Kuramda Klasik Yaklaşım içerisinde yer almakta ve kurucusu Henri J. Fayol’dur. Fayol’unde amacı Taylor gibi verimlilik ve rasyonel örgüttür. Fayol’un Taylordan farkı ise Fayol yönetimin sürecine odaklanırken, Taylor üretime odaklanmaktadır. Fayol Yönetsel Kuramda israfın önlenmesi, örgütlerin yönetilmesi ve önce okul sonra iş yerinde yönetici eğitimi üzerinde durmaktadır.

[ÜmmüGülsüm KEKLİK]

Klasik Yaklaşım içerisinde yer alan Bilimsel Yönetim bir diğer adı da Taylorizm olarak adlandırılan yönetim yaklaşımının kurucusu Taylor’dur. Taylor’un “Bilimsel Yönetim İlkeleri” adlı eseri yönetim alanının ilk eseridir ve Taylor eserinde verimlilik ve sistematik yönetimin önemi üzerinde durmaktadır. Taylor’ un amacı verimlilik ve rasyonel örgüttür. Taylor yönetim anlayışında çalışanın ve işverenin refahını sağlamayı hedeflemektedir.

[Yazar]

Yazılar